Otwarcie Pon - Sob 09:00-18:00
Email info@westom.pl Zadzwoń +48 530 825 825
Otwarcie Pon - Sob 09:00-18:00
Email info@westom.pl Zadzwoń +48 530 825 825

Jak zaprojektować architekturę informacji

Jak zaprojektować architekturę informacji
5 (100%) 1 głosów

Architekturę informacji projektuje się pod kątem celów projektu. Jeśli masz już wszystkie niezbędne informacje, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zacząć tworzyć wstępną architekturę.

Jak zacząć?

Najlepiej od stosu małych karteczek samoprzylepnych i długopisów. I oczywiście sporego kawałka ściany czy dużej tablicy, na której będziesz mógł te karteczki przyczepiać. Zaopatrz się a aparat fotograficzny albo wykorzystaj w tym celu smartfon. Musisz wszystko na bieżąco dokumentować. W rzeczywistości nie możesz przecież skorzystać z przycisku „cofnij” i zobaczyć to, co było przed chwilą. Nie raz może się zdarzyć, że poprzedni pomysł był jednak lepszy od aktualnego. Rób zdjęcie każdego etapu. Jeśli coś się zmienia, od razu to uwieczniaj na zdjęciu.

W jaki sposób porządkować informacje?

Jest wiele sposobów porządkowania informacji. Jednym z lepszych pomysłów jest ten opracowany przez Richarda Saul Wurmana. Według niego pięć sposobów porządkowania informacji wygląda następująco:

  • Lokalizacja – porządkowanie na podstawie lokalizacji geograficznej lub przestrzennej.
  • Porządek alfabetyczny – porządkowanie informacji według kolejności alfabetycznej.
  • Czas – chronologiczne porządkowanie informacji.
  • Kategoria – porządkowanie obiektów lub treści według podobnych cech.
  • Hierarchia – wyświetlanie pozycji według wartości (cena rosnąco/malejąco, trafność największa/najmniejsza itp.)

Najczęściej w informacje na witrynie porządkuje się według kategorii. Czasami witryny są bardzo złożone i wykorzystuje się na raz kilka z powyższych metod.

W jaki sposób podzielić witrynę na kategorie? Jakich nazw użyć?

Na ogół postępuje się na dwa sposoby. Jednym z nich jest przygotowanie wstępnej architektury informacji i poproszenie użytkowników o jej przetestowanie. Drugim sposobem jest zaangażowanie użytkowników do tworzenia wstępnej architektury informacji. Jeszcze lepszym sposobem jest zaangażowanie użytkowników do tworzenia architektury informacji oraz zaproszenie ich do testowania wstępnej wersji. W tym podejściu często wykorzystuje się sortowanie kart.

Sortowanie kart w projektowaniu architektury informacji

Głównym celem sortowania kart jest zaangażowanie użytkownika w proces projektowania architektury informacji. Technika ta jest bardzo prosta, a pokaże, czy projekt jest dostosowany do potrzeb i oczekiwań użytkownika. W sortowaniu kart przygotowuje się zestaw karteczek. Na każdej z nich zapisuje się kategorie, podkategorie czy inne elementy treści, która ma się znaleźć na stronie. Zadaniem użytkowników jest odpowiednie pogrupowanie karteczek. Każda uzyskana grupa to kategoria obejmująca podobne elementy. Przeprowadzając ćwiczenie z sortowania kart, zobaczysz, jakiego pogrupowania oczekują użytkownicy, które elementy według nich powinny tworzyć daną grupę.

Sortowanie kart możesz przeprowadzić samodzielnie lub wspomóc się dostępnymi w sieci narzędziami. Pozwalają one na zaangażowanie większej ilości użytkowników. Jednak zastanów się, czy bardziej zależy Ci na ilości uczestników, czy na jakości badania. Pamiętaj, że nic nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z drugim człowiekiem. Większa będzie wartości ćwiczenia, jeśli użytkownik w jego trakcie wyjaśni Ci, dlaczego postąpił tak, a nie inaczej. Nie uzyskasz tego stosując narzędzia internetowe. Na wybór odpowiedniej techniki wpływa jednak wiele czynników i nie zawsze decyzja zależy tylko od Ciebie. Musisz brać pod uwagę takie czynniki, jak liczba porządkowanych elementów, czas dostępny na wykonanie ćwiczenia oraz dostępny budżet.

Przydatne wskazówki odnośnie sortowania kart:

Zaproś reprezentatywną grupę uczestników oraz miej kilku rezerwowych, jakby któryś z uczestników się nie zjawił.

Rozgrzewka – na początek rozluźnij nieco atmosferę, spraw, aby wszyscy czuli się komfortowo. Przygotuj ćwiczenie z sortowania kart a formie zabawy. Możesz przygotować karty z nazwami owoców, warzyw, produktów spożywczych, elementów garderoby itp. Będzie to świetna rozluźniająca zabawa, w której jednocześnie uczestnicy poznają zasady sortowania kart i bez problemu będą mogli przystąpić do właściwego zadania.

Udokumentuj efekty pracy – pomyśl, w jaki sposób chcesz przedstawić efekty ćwiczenia z sortowania kart. Możesz robić zdjęcia albo poprosić współpracownika o notowanie na bieżąco postępów.

Sortowanie zamknięte i otwarte:

Zamknięte – opiera się na założeniu, że ustalone kategorie są prawidłowe. Użytkownicy otrzymują gotowy zbiór kategorii najwyższego poziomu i do nich mają przypisać karty. Takie podejście ogranicza możliwości użytkowników, ale ułatwia późniejsze analizy.

Otwarte – użytkownicy sami tworzą kategorie, do których będą przypisywać poszczególne elementy. Nie ma żadnych ograniczeń, użytkownicy mogą w pełnym stopniu wykorzystać swoją pomysłowość. Propozycje poszczególnych osób mogą znaczenie różnić się od siebie, dlatego późniejsze analizy są utrudnione.

Dane jakościowe i ilościowe – liczba uczestników, jakich zaprosisz do badania powinna być taka, aby wyniki były miarodajne oraz żeby łatwo było je przeanalizować. Czyli liczba uczestników powinna nie być ani za mała, ani za duża, tylko w sam raz. Czyli jaka? Wszystko zależy oczywiście od budżetu i czasu, jakim dysponujesz. Jeśli masz możliwość poświęcenia jednego dnia na sortowanie kart i zaproszenia kilku uczestników (przynajmniej pięciu), to uzyskasz zadowalające wyniki i bez problemu zaprojektujesz wstępną architekturę informacji.

Przypisanie elementu do więcej niż jednej kategorii – w trakcie sortowania kart na pewno dojdzie do sytuacji, gdy któryś z uczestników będzie chciał przypisać jeden element do kilku kategorii. W zadaniu jest to niemożliwe, ponieważ jest tylko jedna karta. Odnotuj jednak taką sytuację i będziesz mógł to uwzględnić w architekturze informacji. W końcu każdy element może znajdować się w różnych lokalizacjach witryny.

Możliwość obserwowania ćwiczenia – jeśli tylko ktoś będzie chciał obserwować przebieg sortowania kart, powinieneś zapewnić taką możliwość. Głównymi zainteresowanymi na pewno będą klienci, współpracownicy i interesariusze. Najlepszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie sortowania kart w pomieszczeniu z monitoringiem. Wtedy wszyscy zainteresowani będą mogli przyglądać się przebiegowi ćwiczenia z innego pomieszczenia. Będzie to komfortowe dla obu stron.

Zachęcaj do „głośnego myślenia” – uczestnicy często tak bardzo angażują się w ćwiczenie, że robią to w milczeniu. Ważne jest jednak, aby uczestnicy na bieżąco dzielili się swoimi postrzeżeniami i opisywali, co w danej chwili robią. Dlatego zachęcaj ich do mówienia. Na początku spotkania zaznacz, że nie ma ani dobrych, ani złych odpowiedzi. Liczą się każde spostrzeżenia.

Opisz karty – często nie wystarczy sama etykieta. Zawsze warto dodać tekst wyjaśniający, co konkretnie oznacza dana karta.

Wyniki – nie oczekuj, że po sortowaniu kart odkryjesz idealne rozwiązanie. Możesz otrzymać sprzeczne wyniki od poszczególnych uczestników. Przeznacz odpowiedni czas na ich dokładne przeanalizowanie.

Projektowanie pod kątem użytkowników

Jeśli określisz podstawowe profile postaci, to łatwiej Ci będzie zrozumieć zadania, które chcą wykonać użytkownicy, mając do dyspozycji daną architekturę informacji. Analizując zadania zobaczysz, co użytkownicy chcą zrobić i będziesz mógł ustalić kolejność wykonywania poszczególnych operacji. Zobaczysz, które zadania są bardziej, a które mniej ważne. Dzięki temu będzie Ci łatwiej podjąć ważne decyzje projektowe odnośnie architektury informacji na witrynie.

Doświadczenia użytkowników można też szczegółowo zobrazować z konkretnymi produktami czy usługami, za pomocą map doświadczeń użytkowników. Mapy pokazują ogólny zarys zachowań oraz preferencji użytkowników.

W przypadku, gdy produkt obejmuje konkretny proces albo użytkownicy chcą wykonać określone zadanie w odpowiedniej kolejności, należy zaprojektować przebieg procesu. Przebieg umożliwi ustalenie kolejności wykonywania poszczególnych czynności.

Mapy witryny

Mapa witryny określa strukturę produktu, czyli liczbę kategorii najwyższego poziomu, liczbę poziomów w hierarchii oraz etykiety nawigacyjne. Zatem mapa witryny dokumentuje całą architekturę informacji.

Mapa witryny przedstawia podstawową strukturę projektowanego produktu. Jest to etap, kiedy pomysł zamienił się w realny projekt. Klient, zespół projektowy i interesariusze mogą zobaczyć w końcu projekt na własne oczy, mogą go ocenić i zaproponować ewentualne poprawki. Przygotuj się, że możesz zostać zasypany pytaniami, dlatego musisz umieć uzasadnić swoje decyzje projektowe.

Tworząc mapę witryny musisz wiedzieć, kto będzie korzystał z produktu i w jaki sposób chce z niego korzystać. Czy poszczególne elementy witryny pasują do siebie? Czy nazwy są zrozumiałe? Jak nazwać poszczególne grupy informacji? Nazwy są bardzo ważne, muszą być dokładnie przemyślane, w końcu zostaną przekształcone w system nawigacji.

Po wprowadzeniu ewentualnych poprawek na podstawie informacji zwrotnych uzyskanych od klienta, zespołu i interesariuszy, pokaż mapę jeszcze raz klientowi i uzyskaj zatwierdzenie. W dalszym etapie projektu mapa posłuży Ci do pracy nad szkieletami. Postaraj się zaplanować już teraz pracę związaną ze szkieletami oraz prototypami. Oszacuj czas, jaki Ci będzie na to potrzebny.

Sposoby dokumentowania map witryny

Konspekty

Zalety konspektów:

  • Prosty sposób tworzenia i ich modyfikacji.
  • Wcięcia pokazują hierarchię.
  • Możliwość modyfikacji materiałów źródłowych przez klienta.

Wady konspektów:

  • Niezbyt dobrze się prezentują na dużych witrynach – są zbyt długie i zawiłe.
  • Zbyt prosty format prezentacji.
  • Trudność w opisywaniu poszczególnych elementów.

Arkusze kalkulacyjne

Zalety arkuszy kalkulacyjnych:

  • Prosty sposób tworzenia i ich modyfikacji.
  • Można je formatować, przez co korzystniej się prezentują.
  • Każdy może je obejrzeć, jeśli tylko posiada dostęp do Excela.

Wady arkuszy kalkulacyjnych:

  • Zbyt mała liczba gotowych szablonów.
  • Czasami formatowanie nie przynosi zadowalających efektów i informacje nadal nie prezentują się zbyt atrakcyjnie.
  • Mało przejrzyste komentarze.

Klasyczne mapy witryn

Zalety klasycznych map witryn:

  • Bardzo szeroki wybór szablonów. Wystarczy tylko dobrze przeszukać sieć, a każdy znajdzie coś atrakcyjnego.
  • Niektóre prezentują się naprawdę rewelacyjnie.
  • Można dodawać komentarze według własnego opracowanego sposobu.

Wady klasycznych witryn:

  • Wprowadzanie poprawek może być trudne i może zająć sporo czasu.
  • Zbyt dużo informacji na jednej stronie może niekorzystnie wpłynąć na sposób ich prezentacji.
  • Wyrównywanie pól i inne czynności mające zapewnić im atrakcyjny wygląd zabierają bardzo dużo czasu.

Komentarze na mapach witryny:

  • Każdy element mapy witryny powinien być opatrzony komentarzem, który będzie określał nazwę danej strony czy kategorii oraz unikalnym identyfikatorem, który pozwoli opisać element w innych miejscach.
  • Strony statyczne i dynamiczne mogą mieć osobne oznaczenie.
  • Szablon powinien być stworzony dla wszystkich typów stron witryny.
  • Specyficzne oraz szablonowe dokumenty także powinny być osobno oznaczone.
  • Warto zaznaczyć obszary witryny, które będą widoczne tylko dla zalogowanych użytkowników.

Tworzenie szkiców, szkieletów oraz prototypów na podstawie mapy witryny

Masz zatwierdzoną mapę witryny. Przyszedł czas na tworzenie szkiców, szkieletów i prototypów. Nie korzystaj od razu ze specjalistycznego oprogramowania. Do tworzenia szkiców na początek wystarczy Ci kartka i długopis.

Dlaczego warto najpierw szkicować ręcznie? Wstępne, odręczne robienie szkiców ma wiele zalet. Przede wszystkim jest znacznie szybsze, niż szkicowanie za pomocą oprogramowania. Skupisz się na pomyśle, a nie na samej technice rysowania. Ręcznie możesz tworzyć wiele wersji i zajmie Ci to dosłownie chwilę. Korzystając od razu z oprogramowania trudniej będzie Ci wprowadzać poprawki bez poczucia straty czasu. Ponadto odręczne szkice możesz na bieżąco przedstawiać współpracownikom i brać ich opinię pod uwagę.

Stworzone szkice umieść w miejscu widocznym dla całego zespołu, standardowo najlepiej sprawdzi się kawałek ściany albo tablica. Każdy będzie mógł podejść do szkiców, pisać po nich i proponować własne rozwiązania.

Przed przystąpieniem do tworzenia szkieletów spotkaj się z grafikami. Musicie wspólnie ustalić, jak dokładne mają być szkielety oraz jakie wymiary mają mieć poszczególne elementy. W wielu przypadkach tworzy się szczegółowe szkielety, według których zostanie stworzona ostateczna wersja witryny zgodna z tym, co zostało ujęte w szkielecie.

Prototypy coraz łatwiej jest tworzyć, a jest to możliwe dzięki coraz lepszym narzędziom. Dzięki prototypom cały projekt ożywa. Przez to zarówno klienci, jak i użytkownicy mogą go lepiej zrozumieć. Szkielety czasami jest trudno ocenić, a w prototypach nie ma żadnych niedomówień.

Gotowy projekt architektury informacji i co dalej?

Nie ma czegoś takiego, jak koniec prac nad architekturą informacji. Udostępnienie produktu wcale nie świadczy o zakończeniu działań. Witryna i produkt cały czas się zmienia, zmieniają się także wymagania użytkowników. Architektura informacji musi za tymi zmianami nadążyć, powinna być aktualizowana pod kątem nowych celów.

Badania z udziałem użytkowników powinny być przeprowadzane na bieżąco w regularnych odstępach czasu oraz wtedy, gdy na witrynie ma się pojawić nowy produkt. Dzięki temu będzie można określić aktualne wymagania i oczekiwania użytkowników oraz określić, jak zmienić architekturę informacji, aby te potrzeby spełniała.