Otwarcie Pon - Sob 09:00-18:00
Email info@westom.pl Zadzwoń +48 530 825 825
Otwarcie Pon - Sob 09:00-18:00
Email info@westom.pl Zadzwoń +48 530 825 825

Co to są testy użyteczności?

Co to są testy użyteczności?
5 (100%) 1 głosów

Użyteczność (ang. usability)

Terminem użyteczności określa się własność produktów, jaka decyduje o ich jakości użytkowej. Na użyteczność składa się pięć elementów:

  • Nauczalność – czy produkt jest łatwy w obsłudze? Ile czasu zajmie użytkownikowi wykonanie prostych zadań przy pierwszym kontakcie z produktem.
  • Efektywność – jak radzą sobie z produktem użytkownicy, którzy już go znają.
  • Zapamiętywalność – czy po przerwie w korzystaniu z produktu, łatwo przypomnieć sobie jego obsługę.
  • Błędy – ile błędów i jak często są popełniane przez użytkowników, i w jaki sposób mogą sobie z nimi poradzić.
  • Satysfakcja – czy korzystanie z produktu to czysta przyjemność czy są obszary, które można poprawić.

W testach użyteczności użytkownicy wykonują określone zadania i są obserwowani pod kątem występujących problemów. Testy użyteczności wykonuje się w celu sprawdzenia witryn, aplikacji mobilnych, oprogramowania, produktów konsumpcyjnych, usług czy procesów biznesowych.

Testy nie mają na celu sprawdzenia użytkowników. Mają na celu sprawdzenie rzeczy z udziałem ludzi. Jak produkt jest używany przez realnych użytkowników i co można jeszcze ulepszyć w produkcie, aby był jeszcze bardziej przyjazny w użyciu. Nie należy też mylić testów użyteczności z badaniem rynku. Badanie rynku to zbieranie opinii na dany temat, a testy użyteczności, to obserwowanie zachowań użytkowników w kontrolowanym środowisku, wyciąganie wniosków z badań i optymalizowanie produktu.

Kiedy przeprowadzać testy?

Im wcześniej przeprowadzisz testy użyteczności, tym lepiej. Można oczywiście wykonywać je na dowolnym etapie projektowania skoncentrowanego na użytkowniku, ale jeśli zrobisz to na początku, to szybciej będziesz mógł zabrać się za rozwiązywanie ewentualnych problemów. Jest to bezpośrednio związane z kosztami. Na początku będą one niższe. Im problem bardziej „wsiąknie” w projekt, tym trudniej go z czasem będzie wyeliminować, potrzebne będą większe nakłady finansowe i więcej czasu będzie trzeba poświęcić na modyfikacje.

Najlepiej, jeśli w projekcie testy użyteczności przeprowadzane są więcej niż jeden raz. Na początku projektu testy użyteczności służą do oceny istniejącej witryny, a następne do oceny poprawności projektu.

Projektowanie skoncentrowane na użytkowniku musi angażować użytkowników w jak największym stopniu. Nieważne, jakie są ograniczenia. To ludzie i ich interakcja z produktem są tutaj najważniejsi. Na tym opiera się cały projekt i w testach użyteczności zdobędziesz jak najwięcej informacji.

Podczas testów użyteczności zdefiniujesz wiele problemów. Zobaczysz, z czym użytkownicy mają największy problem. Może coś, co uważałeś za błahostkę jest poważną usterką? Testy pomogą Ci zweryfikować wszystkie wątpliwości związane z produktem.

Na początku projektu testy są przeprowadzane w celu ocenienia istniejącego już projektu, aplikacji mobilnych, witryny czy innych rozwiązań. W ten sposób zespół lepiej pozna cały projekt. Dowiesz się, jak bardzo poważny jest problem. Czy usterki dotyczą tylko jednego obszaru czy może kilku? Czy plan projektu pokrywa się z problemami? Czy zaplanowano wystarczająco dużo czasu na projekt? Czy streszczenie jest zgodne z danymi uzyskanymi podczas testów użyteczności?

Wymagania użytkowników

Przekonasz się, że znacznie łatwiej jest zbierać wymagania biznesowe, niż wymagania użytkowników. Podczas zbierania wymagań biznesowych masz dostęp do wszystkich ważnych osób, które są świadome swoich oczekiwań i wymagań. Zbieranie wymagań użytkowników wiąże się z kilkoma problemami. Po pierwsze, gdzie znaleźć najbardziej odpowiednie osoby do badań. Jak już je znajdziesz, to pojawiają się kolejne problemy. Czy wiesz, jak rozmawiać z użytkownikami, aby Cię zrozumieli, a żebyś Ty dostał takie informacje, jakich oczekujesz? Czy w ogóle użytkownicy będą w stanie wyrazić to, czego chcą? W jaki sposób te osoby będą korzystały z produktu?

Analiza problemu

Jeśli rozwiązania klienta nie działają tak, jak tego oczekiwał, to klient może się zwrócić do Ciebie z prośbą o rozwiązanie problemu. Dobrym sposobem na lepsze poznanie tematu jest przeprowadzenie testów użyteczności. W ten sposób w praktyce zobaczysz, co jest nie tak.

W sklepach internetowych na ogół największym problemem jest proces obsługi transakcji. Już niewielkie usprawnienie user experience może przełożyć się na konkretne zyski. Sklep internetowy może mieć obszary, gdzie aktywność użytkowników jest na niskim poziomie i przez to jest niski współczynnik konwersji. Testy użyteczności w takim przypadku pozwolą uzyskać informację, dlaczego tak się dzieje. Dlaczego niektóre obszary strony są ignorowane przez użytkowników. Może jakieś etapy są dla nich niezrozumiałe lub zbyt skomplikowane? Dzięki przeprowadzonym testom się tego dowiesz.

Użytkownicy wcale nie muszą spostrzegać produktu tak samo jak Ty, Twój klient czy jak cały zespół projektowy. Z pozoru proste dla was czynności, mogą być niezwykle trudne dla klienta. Dzięki testom użyteczności spojrzysz na produkt oczami użytkownika.

Produkty konkurencji

Rozpoczynając nowy projekt może się zdarzyć, że będziesz pracował w branży, o której nie masz większego pojęcia. Aby lepiej poznać firmę i cały rynek, przeprowadź testy użyteczności z udziałem użytkowników, znających rynek. W ten sposób zobaczysz również, jak funkcjonują witryny konkurencji, jakie obszary funkcjonują o niej lepiej, a jakie gorzej. Wykorzystaj tę wiedzę do poprawy funkcjonaliści witryny filmy, dla której pracujesz. Jeśli nie znasz się na danej branży nieraz nie wiesz, jakie pytania zadawać. Nawet, jeśli nie jesteś pewny poprawności swoich pytań, boisz się czy nie wydadzą się one użytkownikowi głupie – pytaj. Nie ma głupich pytań. Masz prawo wielu rzeczy nie wiedzieć, a żeby dobrze zrozumieć to, nad czym pracujesz, wiedza jest Ci niezbędna, a nikt nie da Ci tak satysfakcjonujących odpowiedzi, jak prawdziwi użytkownicy produktu.

Zastój w pracy

Czasami prace nad projektem mogą utknąć w martwym punkcie. Mogą być za to odpowiedzialne czynniki zewnętrzne, jak na przykład kwestie polityczne. Mogą wystąpić konflikty pomiędzy pracownikami, a działami organizacji lub agencja może nie zgadzać się z decyzjami klienta. Doskonałym rozwiązaniem takich sytuacji są testy użyteczności.

Przeprowadzenie testów użyteczności pozwoli ponownie ruszyć z projektem. Testy nie tylko złagodzą wszelkie konflikty, ale również zaowocują praktycznymi rozwiązaniami. Odpowiedzialność za decyzje przechodzi na użytkowników.

Po zakończonych testach użyteczności, powinna powstać spora lista zadań do zrobienia. Następnie ustal priorytety tych zadań. Będzie wiadomo, czym należy się zająć w pierwszej kolejności.

Rewolucyjne rozwiązanie

Zawsze znajdą się tacy klienci, którzy nie zadowolą się „tradycyjnymi” rozwiązaniami, tylko będą oczekiwać od projektu rewolucji. Będą chcieli czegoś zupełnie nowego, czego nie ma konkurencja, aby wyróżnić się znacząco na rynku.

Dla specjalisty od user experience jest to niezwykle trudne zadanie do wykonania. Ciężko w tej dziedzinie jest zrobić coś naprawdę spektakularnego i pogodzić oczekiwania klienta i przystępność produktu dla użytkowników. Jeśli nawet uda nam wykazać się niecodzienną kreatywnością, to czy użytkownik będzie mógł w przyjazny sposób korzystać z produktu?

Z drugiej strony klient może mieć wątpliwości, co do Twojego innowacyjnego pomysłu. Czy na pewno się sprawdzi? Czy klient nie poniesie strat? Dowiedz się tego i przeprowadź testy użyteczności. Wykorzystaj wątpliwości klienta. Na pewno się zgodzi na przeprowadzenie testów. Przecież lepiej jest przetestować pomysł wcześniej, niż w przyszłości narażać się na niepotrzebne straty.

W trakcie prowadzenie projektu może pojawiać się wiele pomysłów, co do których nie masz pewności. Zawsze w takich sytuacjach korzystaj z testów użyteczności. Zobaczysz, jak na Twój pomysł zareagują użytkownicy. Im wcześniej to zrobisz, tym szybciej będziesz mógł zmodyfikować pomysł lub z niego zrezygnować.

Testy użyteczności są punktem obowiązkowym w projektowaniu skoncentrowanym na użytkowniku. Przydają się na wielu etapach procesu. Wykorzystaj testy w rozstrzyganiu kwestii politycznych, taktycznych lub po prostu by lepiej móc określić kierunek przeprowadzanych prac.

Dlaczego testy z udziałem użytkowników mają tak duże znaczenie?

Testy z udziałem użytkowników są ważne z kilku powodów. Przede wszystkim angażują użytkowników w proces projektowania. Można zobaczyć, jak dane rozwiązania sprawdzają się w praktyce. Po drugie, interesariusze mogą zobaczyć, jak użytkownik obchodzi się z produktem. W trakcie testów można zobaczyć wady i zalety produktu. Jak użytkownicy korzystają z produktu? Czy robią to zgodnie z założeniami? Czy nie mają z tym większych trudności? Te wszystkie aspekty można dostrzec w testach użyteczności.

W testach użyteczności ważny jest również sam kontakt z ludźmi. Porozmawianie z nimi i zrozumienie ich punktu widzenia. Testy pokazują, jak zachowują się prawdziwi użytkownicy.

Interesariusze powinni być przedstawicielami różnych zespołów firmy (graficy, programiści, projektanci itp.). Zaproś ich wszystkich do obserwowania testów, aby sami zobaczyli, jakie trudności występują podczas korzystania z proponowanych rozwiązań. Lepiej jak sami to zobaczą, niż Ty miałbyś to później im wszystko tłumaczyć.

Testy z udziałem użytkowników pomagają także wykryć obszary, które ciężko było by dostrzec w innych warunkach. Na przykład możesz dostrzec możliwość wprowadzenia innowacyjnych rozwiązań czy uzyskania znacznej przewagi nad konkurencją.

Ponadto testy użyteczności przywrócą właściwy kierunek Twoich prac. Jeśli przebiegną pomyślnie, po ich zakończeniu powinieneś otrzymać długą listę rzeczy do poprawy. Stosuj testy na każdym etapie cyklu życia produktu. Ustal priorytety i skup się na nich. Dzięki temu najlepiej wykorzystasz dostępne zasoby.